सिद्धिविनायक मंदिर मुंबई

  siddhivinayak temple Mumbai

सिद्धिविनायक  मंदिर   हे   महाराष्ट्रची  राजधानी  मुंबई मध्ये  प्रभादेवी   या  ठिकाणी  आहे हे  मंदिर  महाराष्ट्रा  राज  मधील  खूप  प्रसिद्द   मंदिर  आहे. सिद्धिविनायक  मंदिर  हे खूप  जुने  मंदिर  मानले  जाते  हे  याचे  वय हे  २००  वर्ष  एवढे  आहे. सिद्धिविनायक  मंदिर  हे  गणेश  या  देवाला  समर्पित  आहे  हे  एक  हिंदू  मंदिर  आहे. 

मुंबई  या  शेरातील सोमवंशी  क्षत्रिय  या  राजाच्या  क्षत्रीयकुलातील म्हणजेच  सध्याच्या  आगरी  समाजतील लक्ष्मण  विठू  आणि देऊबाई  पाटील यांनी  १९ नोव्हेंबर १८०१ रोजी  हे मंदिर  बांधले. हे  महाराष्ट्र  मधील  सगळ्यात  श्रीमंत  मंदिर आहे.

  मंदिराच्या   गर्भगृहाच्या  लाकडी  दरवाज्यच्या  आतील  बाजू  वर  अष्टविनायकाच्या प्रतिमा  म्हणजेच  महाराष्ट्र  मधील  गणेश  देवाची  आठ  रूपे  कोरली  आहे  व  तसेच  खाम्बा  वर  देखील अष्टविनायकाच्या  प्रतिमा  या  कोरल्या  गेल्या  आहेत. गर्भगृहा  जो  छत  आहे  त्या  वर  सोन्याचा  मुलाव  चढलेला  आहे  व  मध्यवर्ती  सिद्धिविनायक  या  रूपाची  मूर्ती  आहे.  या  मंदिराच्या  परिसरात  हनुमानाची मंदिर देखील  आहे 

 मंदिराच्या  बाह्यभागात  एक  घुमत  आहे  जो  कि संध्याकाळी  च्या  वेळी अनेक रंगानी  उजळतो  हा  घुमत  जर  तासानी  रंग  हा बदलत  राहतो  या घुमत  अगदी  खालो  खाल  गणेशाची  मूर्ती  आहे. सिद्धिविनायक  मंदिर  हे एक  लहान  मंदिरा  पासून  आज  भव्य  मंदिरा  मध्ये  विकसित झाले. सिद्धिविनायक  गणपती  हा  नवसाला  पावणारा  गणपती  म्हणून  प्रसिद  आहे.

श्री  सिद्धिविनायक  ची  मूर्ती  हि  पूर्ण  काळ्या  पाषाणाची  बनवली  आहे. त्या  मूर्ती  उंची  हि  पाय  पासून २.५ फूट  उंच  व रुंदी  हि २ फूट  रुंद  आहे. मूर्ती  ची  सोंड  हि उजवीकडे  झुकली   आहे  व  उजव्या   हातात  कमळ  परशु व डाव्या  हातात गणपती चा  आवडता  पदार्थ  लाडू वटी  वाटी आहे. भगवान  शिव सारखे डोळे आहेत  व  काळ्या  दगडावर  सम्पूर्ण  मूर्ती  कोरली आहे.  

 कामाख्या देवी मंदिर   

  kamakhya devi temple

कामाख्या  देवी  मंदिर  हे  एक  शक्तिशाली   मंदिर  आहे  कामाख्या  देवी  मंदिर  हे  माता  सती  ला  समर्पित  आहे.  हे  मंदिर  ५१ शक्ती  पीठ  पैकी  एक  आहे   हे  मंदिर  ब्रह्मापुत्र  नदी  जवळ  आहे   या मंदिर  चे  अनेक  रहस्य  आहेत  ते  आपण  या  आर्टिकल  मध्ये  पहाणार  आहे. कामाख्या  देवी  मंदिर  हे  भारता  मध्ये  आसाम  या  राज्य च्या  राजधानी  गुवाहाटी  गोवती  या  ठिकाणी  मंदिर  हे  आहे . हे  मंदिर  नीलांचल पर्वत  रांगेमध्ये  वसले  आहे  डोगरा  मध्ये  असल्या  कारण  मुले  या  मंदिरास तांत्रिक शास्त्रात विशेष महत्त्व आहे. 

ज्या  वेळी  भगवान  शिव  व  माता  सती  यांचे  मिलन  झाले  होते  पण  हे  मिलन  माता  सती  यानच्या  वडिलांना  हे  मिलन   पसंद  न्हवते  कारण  सती  च्या  वडलांना  महादेव  हे  आवडत  नव्हते  म्हणून च  आपमाण करण्याच्या  भावनेने  सतीच्या  वडिलाने  एक  यद्न्य  चे  नियोजन  केलय  त्या  यद्न्य  ला  सर्व  देवी  दैवताला  आमंत्रण  दिले  पण  महादेव  व  देवी  सतीला  या  यद्न्य  चे  आमंत्रण  दिले  नाही  आमंत्रण  न  दिल्या कारण  मुले  देवी  चलबिचल  होण्यास  सुरवात  झाली  व   महादेव  ला  त्या  यद्न्य  ला  जाण्यास  साठी  विचारले   पण  महादेव  आमंत्रण  नसल्या  कारणांनी  नकार  दिला. 

 पण  माता  सती  स्वता  जाण्याचे  विचारले  महादेवानी त्या  साठी  परवानगी  दिले  व  माता  सती  त्या  यद्न्य   मध्ये  गेली  व  सतीने  वडलांना  विचारले  कि  महादेवाना   का  आमंत्रण  दिले  नाही  पण  माता  सती च्या  वडलांनी  सर्व  देवी  व देवांच्या  पुढे  महादेवानाचा  खूप  आपमान केला  या  मुळे  देवी  सतीना  खूप  राग  आला  व  त्या  यद्न्य  च्या  अग्नी  मध्ये  आपले  शरीर   समर्पित  केले 

 हे  सगळे  महादेवन  त्यांच्या  शेकती  मुले  कळाले  व महादेव  तिढे  आलये  व  हे  बगताशनी  महादेव  खूप  राग  व  दुखी  झाले  व  सती  चे  पार्थिव  शरीर हे  हाताने  उचलये  व  त्यांनी  तांडव  करण्यास  सुरवात  केली  ते  शरीर  घेऊन  पूर्ण  अवकासातून  फिरू  लागले  या  मुले  त्यांचे  कर्तव्ये  विसरले  व  सुर्ष्टी  वर  ठोका  निर्माण  होण्यास  सुरवात  झाली

  या  मुले  विषुनु  देवांनी  न  दिसणारे  सुदर्शन  चक्र  हे  त्या  सतीच्या  पार्थिव  शरीरावर सोडले  या  मुले  त्या  शरीराचे   तुकडे  झाले  व  हे तुकडे  पुथ्वी  वर  पडले  असे  ऐकून  ५१  तुकडे  पुथ्वी  वर  पडले  व  हे तुकडे  ज्या  ठिकाणी  पडले  त्या ठिकाणास  ५१ शक्ती  पीठ  असे  म्हणतात  व  कामाख्या देवी  मंदिर  हे   या  सक्ती  पीठ  मधील  एक  आहे  येथे  माता  सती  ची  योनी  चा भाग  पडला  होता  व  या  मंदिर   मध्ये योनी ची  पूजा  हि  केली  जाते.  या  योनीतुन  कायम  जल  प्रवाभीत  होत  असते  

पण  ज्या  अम्बुवाची पर्वाच्या काळात देवी भगवती रजस्वला होते व  या काळात  योनी  मधून  पाण्याच्या  ठिकाणी  लाल  पाणी  वाहते  या  वेळी  मंदिरा  मध्ये  एक  पांढरा  कपडा  ह्या  ठिकाणी  सोडला  जातो  व हे  मंदिर  त्या काळात  पूर्ण पने  बंद  असते.  या  वेळी  ब्रहम्पुतर  नदी सुदा  पूर्ण  लाल  होत  असते  ज्या  वेळी  हा  काळ  समतो  व  मंदिर  उघडले  जाते  त्या  वेळी   तो  कपडा  पूर्ण  पने लाल  झाला  असतो हा  कपडाच  भक्ता  मध्ये  प्रसाद  म्हणून  वाटला  जातो.           

 पर्यावरण प्रदूषण

 environmental pollution

पर्यावरण  प्रदूषण  हे  जगभर  सगळ्यात  मोठी   समस्या  झाली  आहे. या  मध्ये  पर्यावरण  प्रदूषण  चे  अनेक  प्रकार  आहे  ते आपण पहाणार आहोत   या  आर्टिकल मध्ये  environmental pollution म्हणजे  नेमके  काय  आहे    पर्यावरण  प्रदूषण  म्हणजे  जे  पर्यावरण  नैसर्गिक आहे  त्या मध्ये  बदल  होणे. 

वायू , जल व  स्थल  व  आणि  माती  या  साधताना  मध्ये  बदल  होणे  जसे  कि रासयनिक  व  जैविक   या  मधील  असा  बदल  होणे  कि  जो  मानव  व  इतर  जीव  जंतुना  आणि  झाडे  याना  नुकसान  होणे   यालाच  पर्यावरण प्रदूषण  असे  म्हटले  जाते .  पर्यावरण   या  मध्ये  अनेक  वायू  म्हणजेच  गॅस चा  समावेश  आहे.  हे  गॅस  म्हणजे  ऑक्सिजन , कार्बनडायॉक्सिड व  इतर  गॅसेस , व  नाइट्रोजन   हे  आहेत .  पण  पर्यावरण  मध्ये  मुख्येतू  नायट्रोजन  चा  समावेश  असतो  व  त्याच्या  झालो खाल ऑक्सिजन  आणि  कारबंडायऑक्सिड हे  खूप  अल्प  प्रमाणात  वातावरण  मध्ये  असते  हे  च   कार्बनडायऑक्सिड ज्या  वेळी  मानवाच्या  काही  क्रिया  मुले  वाढते  त्यात  काही  बदल  होणे  व  तसेच  जल  मध्ये  काही  तत्वान मध्ये  बदल  होणे  याला  पर्यावरण  प्रदूषण  असे  म्हणतात. 

प्रदूषणाचे प्रकार:-

 पर्यावर  हे  अनेक  बढतीने  दूषित होत  असते  जसे  कि  वायू , जल  व  माती  हेच   पर्यावण   चे  मुख्ये खडक  आहेत व या मध्ये  प्रामुख्याने   प्रदूषण  करण्या  मध्ये  मानवाचा  मोठ्या  प्रमाणात  हात  आहे  पर्यावरण   मध्ये   मुख्ये   नेमके पाच   प्रदूषण  चे  प्रकार कोणते  आहेत  हे  आपण    पहाणार  आहे. 

वायू प्रदूषण:-

वायू प्रदूषण  हे  वातवरण  मध्ये  अनेक  वेग  वेगळे  घटक  येतात  व  यामुळे  वातावरणा  मध्ये  समतोल  राहत  नाही  म्हणजेच   नैसर्गिक  हवनामध्ये  बदल  होणे  वायू  प्रदूषण  हे  कार्बनमोनोऑक्सिड, सल्फरडायॉक्सिड,कोरोफ्लोरोकार्बन व  नायट्रोजन  ऑक्सिड  जे  कि  मोटर  वाहन  मधून  न  निर्माण  होत असते या  गॅसेस  मुळे  वायू  प्रदूषण  होते  वायू  प्रदूषण  हे मुख्येतू  कार  हे  वाहन  बनवणारी  कंपनी   जी कि  सर्वात मोठ्या  प्रमाणात  कार्बनऑक्सिड हे  वातवरण मध्ये  सोडते . वायू  प्रदूषण  मुले  प्राण्यांना  व  मनावना  त्रास  होतो  मानव  मध्ये  मुख्येतू  श्वास  घेण्या  मध्ये अधचन  हि येत असते. 

जल प्रदूषण:-

कारखानो  मधून  किवा  किवा  अन्य  इतर  कोष्टी  मधून  दूषित  पाणी  व  रसायने  हे  नदी  , तलाव  व  समुद्रा  मध्ये  सोडल्या  मुले  सर्व  चांगल  पाणी  हे मोठ्या  प्रमाणात दूषित  होते  यालाच  जल  प्रदूषण  म्हणतात. वायू  प्रदूषणा  या कारना  मुळे दूषित  गॅस  व   कण  पाऊसा च्या  पाण्या  मध्ये  मिसळणे  याला  आपण   ऍसिडिक  रेन असे  म्हणतो.  या  अम्लीय  वर्षा  मुळे  दिखील  जल  प्रदूषण  हे मोठ्या  प्रमाणात  होत  असते. पेट्रोल  व  दिझेल  याची  आयात  व  निर्यात  हि  समुद्रा  मार्गी  होत  असताना  त्या  मध्ये  जहाज  मधून  पेट्रोल  व डिझेल  याची गळती  होणे  किंवा  ते  जहाज  दुर्घटनाग्रस्त  होणे  या मुले  देखील  जल  प्रदूषण  मोठ्या प्रमाणात  होते  व  या  मुले  समुद्रा  मधील  जीवन  धोका  निर्माण  होतो. जल  प्रदूषणा  मध्ये सगळ्यात  अग्रेसर  देश  हा चीन  आहे चीण   मध्ये  मोठ्या प्रमाणात  जल  प्रदूषण  होत असते.  

भूमी प्रदूषण:-

ठोस  कचरा  हा  जमनी  वर  खूप  दिवसा  पासून  साठवून  ठेवणे   तसेच  जमनी  वर  मोठ्या  प्रमाणात  कीटक  नाशकातचा  वापर  करणे  यालाच  भूमी  प्रदूषण  असे म्हणतात. भूमी  प्रदूषण  म्हणजे  जमीन हि  नापीक  होणे  व  त्या  मध्ये  कोणत्ये  पीक  किंवा  झाड  हे येत  नाही  जर  झाड  हे आल्ये असेल ते  भूमी  प्रदूषण आल्या नंतर दूषित  होत असते या  मुले जेथे  भूमी  प्रदूषण  हे  होते तेथून  सर्व  झाडे  हे  नसत्ये होत असतात. ५०% भूमी  चा भाग  हा  अन  बनवण्या साठी केला जातो  व  लोकसंख्या  वाढी  मुले  भूमी  वर  मोठ्या  प्रमाणात  ताण  दिला  जातो  व हे दिखील  मोठे  कारण  हे  भूमी  प्रदुषणा  चे आहे. 

प्रकाश प्रदुषण:- 

गरज  नसून  सुद्धा  मोठ्या  प्रमाणात  अति  प्रकाशमये   प्रकाश्याचा  उपयेगो  करणे  व  गरज नसताना  देखील  मोठ्या प्रमाणात  प्रकाशाची  उत्पत्ती  करणे  म्हणजे  प्रकाश  प्रदूषण होये.  प्रकाश  प्रदूषण  मुले  काही  फारसा  फरक  हा  पडत  नाही पण  शेहर  या  सारख्या  भाग  मधून  तारे  हे  दिसत  नाही  हे  वायू  प्रदूषण  मुले देखील  होउ  शिकते  पण  प्रकाश  प्रदूषण  मुले  मानवी  डोळ्या ना  त्रास  देखील होऊ  शिकतो. 

ध्वनी प्रदूषण;-

ध्वनी  प्रदूषण  म्हणजे  अन  उपयोगी  आवाज  हा मोठ्या  प्रमाणत  होणे म्हणजे  ध्वनी  प्रदूषण  असे  म्हणतात. ध्वनी  प्रदूषण  हे प्रामुख्याने गाड्या ,विमान  , ट्रेन  आणि   साऊंड  सिस्टीम  व  इतर  आवाज  तयार  करणारे  साधने  मुले  ध्वनी  प्रदूषण हे होते.हवाईअडा या  उले देखील  मोठ्या प्रमाणात  ध्वनी प्रदूषण  हे होत  असते या  मुले अनेक  रोग  हे  मानवानं  होतात  जसे कि हृदय रोग उच्ये  रक्त  दाब  पाचांसक्ती कमजोर होणे  व  खूप  ज्यादा  अनउपयोगी  आवाज  मुले  मानस  मध्ये  नेरॉटिक  मेंटल डिसऑर्डर या  सारखे अनेक  रोग  हे  ध्वनी  प्रदूषण मुले  होत असतात. सामान्य  ध्वनी  प्रदूषण  मध्ये  आवाजाची  शेमता  हि ३५ ते  ४५ इतकी  असते.  व  गाड्या ,विमान  व ट्रेन  या  सारख्या  साधनांची  शेमता  हि  ३५ ते  ४५  तुलनेत  खूप  जास्त  आहे.  

जागतिक पर्यावरण दिन

world environment day

अपल्याला  माहीतच  आहे  कि  पर्यावर  हि  किती  मोठी  समस्या  आहे  या  गोष्टी  मुले  जागतिक पर्यावरण दिन
हा  साजरा  केला  जातो   पर्यावर  हे   जर  कालांतराने  जर  नष्ट  होत  गेल्ये तर  पुथ्वी  या  ग्रहा  वर  राहणाऱ्या  जीवाचे  अस्तित्व  खतर्या  मध्ये येऊ  शिकते  या  मूल्येच  या  कारना  मुले  जागतिक पर्यावरण दिन  साजरा  करण्यास  सुरवात  झाली   world environment day  हे  जर  वर्षी  ५ जून ला  साजरा  केला  जातो 

जागतिक पर्यावरण दिन हा का साजरा केला जातो:-

जागतिक पर्यावरण दिन  हे  जर  वर्षी  ५ जूनला  साजरा  केला  जातो   हे साजरा  करण्या  माघील  कारण  म्हणजे दिवसान  दिवस   जगामध्ये   प्रदूषण  खूप  वाढत  आहे . या  मुले  अनेक  समस्या  निर्माण  झाल्या आहेत  जसे  कि  जयाक्तिक  तापमान  वाढ  तसेच  सजीवांना  स्वाश  घेण्या  मध्ये  अधचन येणे  यामुळे  हि  एक  जागतिक  पातळीवरची  मोठी  समस्या  निर्माण  झाली  आहे  या  मुले  लोकांमध्ये  पर्यावरण वाचवणे  हे किती  गरजेचे आहे या  विषयी  जागरूकता  निर्माण होण्या  साठी  तसेच  पर्यावरण  ची  रचना  कशी  आहे  पर्यावरण  कसे  काम  करते  हे  जाणून  घेणे  यासाठी  जागतिक  पर्यावरण  दिन  हा  साजरा  केला  जातो.    

जागतिक पर्यावरण दिनाचा इतिहास:-

जागतिक  पर्यावरण  दिन  ची  स्थापना  हि  १९७२ साली  संयुक्त राष्ट्र संघ  द्वारये  करण्यात  आली  आहे. स्टॉकहोम या  परिषद  च्या  वेळी  करण्यात  आले आहे. जी  कि  पहिली  विशीव  परिषद   होती  कि  त्या  मध्ये  मुखे पर्यावणाला  महत्व  दिले  होते   मानव  हे  चांगल्या  वातावरणा  मध्ये  जगने  हे  त्याचा  अधिकार  आहे  हे  समजले  व या  साठी   मूलभूत  मानवी  हक्क  बनवण्यात  आला  आहे. व  या मध्ये  पर्यावरण  निर्माण  साठी  मूलभूत  कार्येक्रम  करण्यास  सुरवात  झाली . 

जागतिक  पर्यावरण  दिन  हा  पहिल्यांदा  १९७४ या  वर्षी  साजरा  करण्यात  आला  होता. वर्षानुवर्षे  हा  एक  असा  दिवस  बनला  आहे  कि  त्या  मध्ये  पर्यावरण  संरक्षण  करण्याऱ्या  विविध  
लोकान साठी  जागतिक  पातळी  वरील  मंच  निर्माण  झाला  आहे  या  मध्ये   विविध  क्षेत्रा  मध्ये  काम  करणाऱ्या  लोकान मध्ये  जागरूकता  निर्माण   करणे  हे काम  आहे.

 वायू प्रदूषण,प्लास्टिक प्रदूषण,जागतिक तापमानवाद  व तसेच  समुद्रा  पाण्याच्या  पातळी मध्ये वाद अश्या  ह्या  पर्यावरण  मधील  समस्या  आहेत. जागतिक  पर्यावरन  दिन  हे  प्रत्येक  वर्षी  नवीन  देश  आयोजित  करत  असतो  व  त्या  वर्ष्यातील  प्रमुख  समस्या  व  नारयाची  वर्णन करत  असते. 

1974 मध्ये जागतिक पर्यावरण दिनाची थीम:-

१९७४  हे  वर्ष  या  वेळी पहिल्यांदा  जागतिक  पर्यावरण  दिनाची   सुरवात जाहली  होती  या  वर्षी   (only  one earth) अशी  थीम  होती  या  थीमचा  मुख्ये हेतू म्हणजे  लोकांना समजवणे  कि  आपण  ज्या  पुथ्वी वर  राहतो  ती  पुथ्वी  फक्त  एकच  आहे  वैन्यानिकांनी  अनेक   वेळा  दुसरी  पुर्थ्वी  सारखा  ग्रह  हुडकण्यासह  पर्येतन  केला  पण  दुसरा  ग्रह काय हि सापडला  नाही म्हणून  ह्या  थीम  च्या  सहारे  सांगणे होते कि  आपल्या  पुथ्वी  ला जपा . 

जागतिक पर्यावरण दिन 2022 थीम:-

२०२२ मध्ये  स्वीडन  हा  देश  जागतिक  पर्यावरण  दिनाला  होस्ट  करत आहे.  स्वीडन  या देशाने  होस्ट करण्याच्या  मानाने  त्या  देशाने  (only one earth ) असे  नाव  या थीम  ला  ठेवण्यात आल्ये आहे  या  थीम  चा मुख्य हेतू  असा  आहे  कि  पुथ्वी  हि  फक्त  एकच  आहे  व  या  पुथ्वीला  आपण  जोपासले  पाहिजे  अशीच  थीम हि  १९७४ या  पहिला  जागतिक पर्यावरण  दिन  निमित्त सुदा  ठेवण्यात अली होती. 

जागतिक पर्यावरण दिन 2023 थीम:-

२०२३ मध्ये  कोट डी’आयव्होर आणि  नेदरलँड   या  दोन  देशांनी  जागतिक  पर्यावरण दिन  हा  होस्ट  केला  कोट डी’आयव्होर आणि  नेदरलँड या  दोन  देशानी  (Beat Plastic Pollution) असे  या  वर्षी  च्या  थीम ला  नाव  ठेवण्यात  आले  प्लास्टिक प्रदूषणावर मात करा  अशी  हि  मोहीम  या  दोन  देशांनी   सर्व  जग भर चालवली  व  प्लास्टिक  प्रदूषण  कमी  कसे करता  येईल  यावर कोणते    येतील   या  साठी सर्व  देशांनी प्रयेतं केला पाहिजे  असे या  देशानी  थीम चालवली .