मातीतून सोने कसे काढतात?
How to extract gold from soil?
 |
GOLD |
एक काळ असा होता की भरताला ‘सोनेरी पक्षी’ म्हणून संबोधले जात असे. आजही भारतात सोन्याशिवाय लग्न होत नाही. सोन तर सगळ्यांनीच बघितलं असेल पण याबद्दल माहिती खूप कमी लोकांना ६७,००० टन सोने पृथ्वीवर भेटला आहे. किंवा त्याहून अधिक तुम्ही एका तासात स्टील बनवावे २ ते येईपर्यंत पृथ्वीवरील 80% सोने जमिनीत गाडले जाते.
समुद्रात इतके सोने आहे की जर ते सर्व बाहेर असेल तर ते स्वित्झर्लंड आणि जर्मनीसारख्या देशांच्या संपूर्ण सोन्यापेक्षा जास्त आहे ४ सोन्याची शुद्धता कॅरेटमध्ये मोजली जाते. सोने १० १२ १४ १८ २२आणि २४ कॅरेटचे असू शकते. पण बाजार मध्ये विकण्या साठी २४ कॅरेटचे सोने नसते कारण सोने हे खूप मऊ धातू आहे त्या मुळे सोन्या मध्ये तांबे हा धातू वापरला जातो.
खूप वर्षया पूर्वी पुथ्वी वर धूम केतूचा मारा झाला होता. याचे ढसे चंद्रा वर देखील आहेत. बोलले जाते की पृथ्वीवर देखील सर्व सोन बाहेरील अवकाशात आलेला आहे.बाहेरील अवकाशातून सोने हे धूमकेतु च्या सहाय्याने आले आहे. हे सोने पुथ्वी च्या भूगर्भात जमा झाले.
सोने मध्ये लोड शिरा ठेव:
 |
lodes or veins |
सोने मातीतून काढण्याचा प्रक्रिया:
सोने मातीतून काढण्याच्या अनेक आधुनिक प्रक्रियाआहेत.कुठली प्रक्रिया वापराची ते लोड व व्हेन्स वरून धरत असते.
 |
floatation process |
फ्लोटेशन प्रक्रिया:
फ्रॉथ फ्लोटेशन सोन्याच्या रेणूंच्या हायड्रोफोबिक गुणधर्मांचे शोषण करून कार्य करते. प्रथम, धातूचे अत्यंत बारीक पावडर बनवले जाते. स्लरी तयार करण्यासाठी चूर्ण धातू पाण्यात मिसळले जाते, जे सोन्याची हायड्रोफोबिसिटी वाढवण्यासाठी सर्फॅक्टंटमध्ये मिसळले जाते. हे मिश्रण डिस्टिल्ड वॉटरने भरलेल्या मोठ्या टाकीमध्ये ठेवले जाते. हवेचे फुगे टाकीमध्ये टाकले जातात आणि पाणी उत्तेजित होते.
सर्फॅक्टंटच्या साहाय्याने, पाणी हवेच्या बुडबुड्यांमध्ये सोन्याला मागे टाकते, जे शीर्षस्थानी वाढते – एक फुगेदार सोनेरी फेस तयार करते. फेस पृष्ठभागावरून स्किम केला जातो आणि गोळा केला जातो आणि नंतर धातूच्या सोन्यामध्ये घनरूप होतो. दरम्यान, शेपटी आणि टाकाऊ पदार्थ टाकीच्या तळाशी बुडतात.
यांत्रिक खाण उपकरणांसह, फ्रॉथ फ्लोटेशनने सोन्याच्या खाणींची कार्यक्षमता नाटकीयरित्या सुधारली. या प्रक्रियेमुळे, खाण कामगार आणि रिफायनर्स पूर्वीच्या शक्यतेपेक्षा कमी दर्जात धातूपासून दर्जेदार खनिजे काढण्यास सक्षम आहेत – यामुळे कदाचित 20 व्या शतकातील खाण उद्योगातील सर्वात महत्त्वाचा नवकल्पना आहे
सायनिडेशन प्रक्रिया:
सोन्याचे सायनाईडेशन (याला सायनाइड प्रक्रिया किंवा मॅकआर्थर-फॉरेस्ट प्रक्रिया असेही म्हणतात) हे सोन्याचे पाण्यात विरघळणाऱ्या समन्वय संकुलात रूपांतर करून कमी दर्जाच्या धातूपासून सोने काढण्याचे हायड्रोमेटालर्जिकल तंत्र आहे. सोने काढण्यासाठी ही सर्वात सामान्यपणे वापरली जाणारी लीचिंग प्रक्रिया आहे. सामान्यतः फ्रॉथ फ्लोटेशन नंतर, चांदीच्या उत्खननामध्ये सायनिडेशनचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.
सोने पुनर्प्राप्त करण्यासाठी खनिज प्रक्रियेसाठी अभिकर्मकांचे उत्पादन जागतिक स्तरावर सायनाइडच्या 70% पेक्षा जास्त वापराचे प्रतिनिधित्व करते. या प्रक्रियेतून तांबे, जस्त आणि चांदीचा समावेश असलेल्या इतर धातूंचा समावेश होतो, परंतु सोने हे या तंत्रज्ञानाचे मुख्य चालक आहे.
एकत्रीकरण प्रक्रिया:
.jpg "मातीतून सोने कसे काढतात?") |
amalgamation process |
लगदा मध्ये कार्बन:
 |
carbon in pulp processing |
कार्बन इन पल्प (सीआयपी) हे सोन्याच्या पुनर्प्राप्तीसाठी काढण्याचे तंत्र आहे जे सोन्याच्या सायनाईडेशन प्रक्रियेचा भाग म्हणून सायनाइड द्रावणात मुक्त केले गेले आहे. 1980 च्या दशकाच्या सुरुवातीस, पल्पमधील कार्बन ही एक सोपी आणि स्वस्त प्रक्रिया म्हणून ओळखली जाते.
सक्रिय कार्बन डायसायनोऑरेटसाठी स्पंजसारखे कार्य करते, सोने काढण्याच्या तंत्रज्ञानातील मुख्य विरघळणारी सोन्याची प्रजाती. हार्ड कार्बन कण (धातूच्या कणांच्या आकारापेक्षा बरेच मोठे) द्रावणात मिसळले जाऊ शकतात. गोल्ड सायनाइड कॉम्प्लेक्स कार्बनवर शोषून घेते आणि ते पुन्हा धातूमध्ये कमी करण्याचा प्रस्ताव आहे. कार्बनचे कण धातूच्या कणांपेक्षा खूप मोठे असल्याने, खडबडीत कार्बन नंतर वायर जाळी वापरून स्क्रीनिंग करून स्लरीपासून वेगळे केले जाऊ शकते
.